37 boeken die je moet lezen, volgens journalisten, hoofdredacteuren, schrijvers en mediamakers

Altijd als er iemand te gast is in mijn podcast Off the Record: voor freelance journalisten, eindig ik met dezelfde vraag: heb je de laatste tijd iets gelezen dat je wilt delen met de luisteraars? Journalisten, hoofdredacteuren, schrijvers en ondernemers tipten de afgelopen jaren deze 37 boeken, en vertellen in hun eigen woorden waarom je ze moet lezen.

Wat ik zo leuk vind: de boeken die de gasten tipten zijn zeer uiteenlopend. Sommige leren je iets over ondernemen of de journalistiek. Anderen zijn gewoon mooi geschreven of leuk, en daarom de moeite waard voor freelance journalisten

Beter schrijven en creatief werken

Steal Like an Artist door Austin Kleon

Marloes Berghege, ghostwriter en schrijver van de fictieseries De Koffiesalon en Puur Zakelijk, tipt een boek dat ze vaak cadeau geeft: “Ik ben echt megafan van hem. Hij heeft eigenlijk een heel simpel boekje geschreven dat over creativiteit gaat. De vormgeving is heel cool. Het is een klein boekje, met quotes en dingetjes,” vertelt ze in aflevering 57. “De pointe is dat het in je zoektocht om origineel te zijn, om jezelf te vinden, niet erg is om je van alle kanten te laten inspireren. Dus je kan gewoon jatten. Het is echt zo’n boekje dat je af en toe even kan openslaan. Ik vind het heel inspirerend.”

The Artist’s Way door Julia Cameron

Anne Klapmuts, freelance journalist voor onder meer Mezza, AD en Uitagenda Rotterdam, over klassieker over het opheffen van creatieve blokkades: “Het is een soort stappenplan: je gaat verschillende lagen door, en er zitten allerlei opdrachten in die je zelf gaat doen”, vertelt ze in aflevering 136. “Ik had niet verwacht dat dat zoveel richting zou geven.”

All Fours door Miranda July

Hanneke Mijnster, freelance journalist voor onder meer RTL Nieuws en Psychologie Magazine en columnist bij Libelle, leest altijd twee boeken tegelijkertijd. “Ik heb altijd een boek boven en een boek beneden. Het bovenboek is om te ontspannen, het benedenboek lees ik tijdens de lunch, om van te leren”, zegt ze daarover. In de podcast tipte ze All Fours, de roman over een kunstenaar die op weg naar New York al na twintig minuten in een motel blijft hangen. Hoewel, het is eigenlijk een roman over de perimenopauze. “Miranda July kan je als lezer heel mooi meenemen in al haar gedachtenpaadjes. Het zijn echt zinnen waarvan ik denk: ik word hier gewoon een betere schrijver van.”

The Lonely Planet Guide to Travel Writing door Don George

Reisjournalist Sara van Geloven tipt dit praktische handboek voor wie reisverhalen wil schrijven en publiceren: “Hoe je je pitches moet doen, hoe je je verhalen moet insteken: dit is gewoon echt een heel goed begin,” zegt ze in de aflevering over reisjournalistiek. “Er staan ook heel veel tips in over hoe je binnenkomt in de reiswereld. Want het is best een klein wereldje.”

Yellowface door R.F. Kuang

Een roman over een schrijfster die het manuscript van haar overleden vriendin steelt. Hoort-ie dan niet verderop bij de romans te staan? Ja en nee. Talitha Dehaene, freelance journalist en eindredacteur voor onder meer De Morgen, Billie en Santé: “Dit boek deed mij heel erg nadenken over auteursrecht”, zegt ze in haar aflevering. “Waar begint jouw stuk? Dat vind ik soms wel moeilijk”

Achter de schermen van de media

The Vanity Fair Diaries door Tina Brown

Was vroeger dan toch alles beter? Sara Madou, freelance journalist die onder meer interim bij Libelle werkte, blikt met haar leestip terug op de hoogtijdagen van het bladenmaken. Ze raadt namelijk de dagboeken van Tina Brown uit haar jaren als hoofdredacteur van Vanity Fair aan. “Soms echt choquerend: ze is heel open over haar salaris, en er wordt met geld gesmeten alsof het niks is,” zegt ze in de aflevering over interimmen. “Het is gewoon juicy. Maar er zitten ook stiekem goede tijdschriftmakerstips in.”

Bijna niets gebeurt toevallig door Tamar Bot en Fanny van de Reijt (De Mediameiden)

Tara Stokdijk, columnist bij Kek Mama smulde van het boek van de Mediameiden: “Het is gewoon heel grappig geschreven, allemaal anekdotes. En heel herkenbaar, ook al gaat het over een andere branche,” vertelt ze. “Misschien kan ik ooit een boek schrijven zoals dit, maar dan over de tijdschriftbranche.”

Heb je een boze moslim voor mij? door Zoë Papaikonomou en Annebregt Dijkman

Over waarom het de media nog steeds niet lukt om diverser te worden. Klaske Delhij, freelance journalist (onder meer Libelle, Mezza en Saar Magazine) en tekstschrijver, doet (sinds dit boek een beetje extra) haar best. “Je zit als journalist toch heel erg in je eigen bubbel, en je zoekt interviewkandidaten in je eigen kring,” zegt ze in aflevering 88. “Er zijn heel veel thema’s die niet besproken worden, omdat redactieleden en freelancers er helemaal geen zicht op hebben.” Ze heeft na het lezen daadwerkelijk verandert hoe ze interviewkandidaten zoekt.

Vaker in de media door Janneke van Heugten

Marianne van de Werken, freelance journalist voor onder meer Mezza, Flair en Libelle: “Het boek is bedoeld voor mensen die met hun missie de media willen bereiken. Maar als journalist vind ik het ook heel interessant”, vertelt ze in aflevering 74. “Het gaat om hoe je journalisten moet benaderen met jouw verhaal, maar dat zijn ook tips die je als journalist zelf kunt gebruiken.”

Je mag ook niets meer zeggen door Mounir Samuel

Zoë Papaikonomou, onderzoeksjournalist en schrijver tipte deze gids voor inclusieve taal.“Ik vind het heel praktisch. Hij legt goed uit waar woorden als blinde vlek, gek of gestoord vandaan komen, en hij biedt ook alternatieven: woorden die je wél kan gebruiken”, legt ze uit in haar aflevering. “Heel behulpzaam voor iedereen die veel met taal en communicatie bezig is.”

Alles is mogelijk door Yeliz Çiçek

Het levensverhaal van Yeliz Çiçek, van de snackbar van haar vader tot hoofdredacteur van Vogue. Sophie Rietmulder, freelance journalist voor onder meer Quest, Jan, Metro en Bedrock: “Het is zo’n ongelooflijk inspirerend verhaal voor iedereen die in de bladenwereld wil werken, en met name in de mode,” zegt ze in de podcast. “Het heeft mij de duw gegeven om achter mijn modedroom aan te gaan.”

Capote’s Women door Laurence Leamer

Over Truman Capote en de rijke New Yorkse vrouwen die hij verraadde. Kim van der Meulen, freelance journalist voor onder meer Het Parool, FD Persoonlijk, Libelle en RTL Nieuws: “Het is echt een soort literaire juice, dit boek,” zegt ze in aflevering 113. “Het is heel vlot geschreven, terwijl het best informatiedicht is. Je zit de hele tijd te denken: oh mijn god, zij gaat hier straks achter komen.”

Werk & geld

Miljonair met een gewone baan door Oeds-Jan Postma

Karin Broeren, freelance journalist en redacteur voor onder meer vakbladen in de kinderopvang en het onderwijs, is gefascineerd door hoe Oeds-Jan Postma met een modaal inkomen financieel onafhankelijk werd door bescheiden te leven en te beleggen. “Hij laat zien dat je heel bewust je geld moet uitgeven, en dat je dan echt veel meer kan dan je denkt. Daardoor ben ik ook begonnen met beleggen,” zegt ze in de aflevering over geldzaken. “Ik had daar nooit bij stilgestaan. Ik dacht altijd: je moet sparen, sparen, sparen.”

Toekomstbedrijven door Gijsbert Koren en Nina de Korte

Maartje Bregman, klimaatoptimist en tijdschriftmaker, over dit boek over bedrijven waar niet de aandeelhouders, maar ‘stewards’ aan het roer staan: “Dan gaat het niet meer over je aandeelhouders bedienen, maar over mensen bedienen. Het bedrijf is niet het doel, het is een middel,” legt ze uit. “Dat boek geeft me zoveel vertrouwen: oké, je bent goed bezig met wat je aan het doen bent.”

Atomic Habits door James Clear

Stéphanie Versteeg, oprichter van Expeditie Aardbol: “Het gaat over hoe je goede gewoontes kan aanleren en slechte gewoontes kan afleren. Maak het zichtbaar, maak het aantrekkelijk, maak het gemakkelijk en maak het bevredigend”, vertelt ze in de podcast. “Maar ik had die app geïnstalleerd. En in plaats van op Instagram ging ik opeens op Pinterest scrollen.”

Iets met grenzen stellen door Iris Posthouwer

Romy Veul, freelance journalist voor onder meer Psychologie Magazine, Flair en Libelle en oprichter van Vaker Vrolijk: “Ik had in mijn hoofd: als je grenzen stelt, dan moet je met je vuist op tafel slaan,” bekent ze in aflevering 37. Dat bleek niet zo te zijn. Het boek van Iris Posthouwer noemt ze superpraktisch. “Ze vertelt niet alleen: kijk, zo moet je het doen, maar ook: dit deed ik eerst fout, ik wil jou die fout besparen.”

De cyclus strategie door Maisie Hill

Bente van de Wouw, freelance journalist, columnist voor Flow en Jan en schrijver van Onderweg: “Het gaat erover over hoe je als vrouw rekening kan houden met je cyclus, ook in je werk,” vertelt ze in de aflevering over introvert zijn als freelance journalist. “Dat je het aan het eind van je cyclus wat rustiger aan kunt doen, en juist meer gas geeft in de periode dat je heel erg up bent qua hormonen.”

Een schitterende leegte door Lieke Knijnenburg

Reisjournalist Lieke Pijnappels: “Ik kan echt onafgebroken door blijven werken. De stopknop zit er soms niet op,” bekent ze in Off the record: voor freelance journalisten. “Ik was de afgelopen weken veel te druk met van alles. En dan lees ik dit, en dan denk ik: dit is net zo belangrijk.”

Artificial Intelligence: A Guide for Thinking Humans door Melanie Mitchell

Een heldere uitleg van hoe kunstmatige intelligentie werkt. Menno van den Bos, freelance journalist voor onder meer het FD en NRC: “Het is een soort basisboek als je meer wil begrijpen van wat AI nou eigenlijk is en niet is. Als je Engels een beetje oké is, is het heel toegankelijk,” zegt hij in aflevering 66. “Een veel betere manier om over AI te leren dan allerlei hyperige boeken van opportunistische auteurs die nu in de boekwinkels liggen.”

Filterworld door Kyle Chayka

Reis- en cultuurjournalist Irene de Bruijne tipte dit boek over hoe algoritmes onze cultuur en onze smaak zijn gaan bepalen. En dit was voordat we ooit van ChatGPT en Claude hadden gehoord. “Het gaat over algoritmes, en hoe algoritmes ons eigenlijk in alles beïnvloeden,” vertelt ze in de podcast. Ze denkt dat heel veel mensen originele keuzes willen maken, maar eigenlijk gewoon een soort prooi zijn van algoritmes. “Het zet je echt aan het denken.”

The World Is On Fire, But We’re Still Buying Shoes door Alec Leach

Modejournalist Susan Sjouwerman: “Alec Leach beschrijft heel kernachtig, met cijfers en leuke grafiekjes, wat er nou precies misgaat in de mode-industrie,” legt ze uit in haar aflevering. “Een heel leuk boekje, ook voor de leek. Ik vond het heel verhelderend en echt voor iedereen een aanrader.”

Waargebeurd: memoirs en reportages

The Buried door Peter Hessler

Joost Scheffers, Egypte-correspondent: “Dit boek van Peter Hessler, correspondent van the New Yorker, is voor mij een enorme inspiratie, en inhoudelijk ook ontzettend interessant en leuk om te lezen. Ook als je minder met Egypte en het Midden-Oosten hebt.” Ook zegt hij in de podcast: “Zo’n lang verhaal is gewoon een van de mooiste vormen van journalistiek, vind ik.”

Baba door Bo Hanna

Janna Nieuwenhuijzen, oprichter van Snackpaper: “Bo Hanna onderzoekt zijn eigen ontvoering door zijn vader, toen hij vier was. Het is een heel indringend en heftig verhaal. Maar het pleidooi waar hij zich hard voor maakt, is dat we vaker naar kinderen moeten luisteren en het perspectief van het kind serieus moeten nemen. Ik heb het in een week uitgelezen.”

Ik weet zeker dat het liefde was door Sanne van Rij

Dit memoir over opgroeien zonder moeder, werd meermaals getipt! Modejournalist Emilie van Kinschot zegt erover: “Het hele eerste hoofdstuk gaat over guacamole, terwijl het er niet over gaat. Dat vond ik zo knap, hoe ze dat beschreven had.” Ook freelance journalist (onder meer &C, Volkskrant Magazine en Flair) en schrijver Kim Palmaccio roemt de schrijfstijl. “Ik vind Sanne een van de beste schrijvers die ik ken. Zij wist mij echt heel erg te raken. Ik zou dat boek nog een keer willen lezen, en dat heb ik niet vaak met boeken,” vertelt ze in aflevering 105.

Doet sneeuw pijn door Carolien Spaans

Het verhaal van Carolien, wier grote liefde niet terugkwam van een skivakantie. Michelle Bakker, freelance journalist voor onder meer &C, heeft ‘zitten janken’ tijdens het lezen. “Een heel heftig verhaal. Maar het is ook, gek genoeg, met een bepaalde luchtigheid geschreven”, zegt ze in aflevering 101. “Ik heb het in één ademteug uitgelezen. Zij kan gewoon enorm goed schrijven.”

Beladen huis door Christien Brinkgreve

Marije Veerman, oud-hoofdredacteur van Flair en nu freelancer was onder de indruk van het memoir. Dat gaat over een vrouw die na de dood van haar man hun huis opruimt, kamer voor kamer. “Ze was hoogleraar vrouwenstudies en streed voor het feminisme, maar thuis was zij de vrouw die zich aanpaste. Ik denk dat het boek zo succesvol is omdat het nog steeds speelt,” zegt ze in de podcast. “Het zit in hele kleine dingetjes. Je maakt je als vrouw in een relatie toch kleiner, of laat je kleiner maken, dan je partner.”

De goede mama door Dipsaus

Dertien moeders van kleur over het opvoeden van kinderen van kleur in Nederland. Freelance journalist en ondernemer Hoda Hamdaoui, die Hoda Magazine runde, werkte eraan mee. “Het boek kwam er omdat vrouwen van kleur zichzelf weinig tot niet terugzagen in andere boeken, of in tijdschriften,” zegt ze in de podcast. En ook: “Het moederschap is heel zwaar, maar het wordt zo’n beetje op een roze wolk geplaatst, alsof het allemaal goed is.”

Het gedoe dat liefde heet door Michèlle Schimscheimer

Michèlle Schimscheimer over haar zoektocht naar de liefde, nadat haar grote liefde vertrok. Copywriter, merkstrateeg en journalist Shinta Lempers: “Ik hou heel erg van droge humor,” zegt ze in de podcast. “En het is best subtiel: ze toont het heel erg, in plaats van dat ze het uitlegt.”

Zandweg 17 door Eva Hoeke

Dewi van Deurzen, freelance journalist voor onder meer Flair, Libelle.nl, Mezza en Vanlife magazine, tipt de columnbundel van Eva Hoeke over het dorpsleven en haar gezin. “Het is gewoon echt een spiegel waar je je heel erg in kan herkennen”, zegt ze in aflevering 51. “Als je zelf veel schrijft, helpt het heel erg om heel veel te lezen.”

Platenbaas door Gerard Ekdom

Zeiljournalist Anke Haadsma: “Gerard Ekdom is een wandelende encyclopedie als het om muziek gaat. Dit gaat over de verhalen achter de grootste hits en vergeten parels. Het is echt met humor geschreven: ik hoor het hem ook zeggen”, zegt ze in haar aflevering. “Soms ben ik jaloers. Dan denk ik: wist ik maar zoveel van muziek.”

Weglees romans

De grote cirkel door Maggie Shipstead

Adeline Mans, freelance journalist en columnist voor onder meer VT Wonen en Libelle, noemt dit ‘oprecht een van de allerbeste boeken die ik de afgelopen tijd heb gelezen’. In de podcast vertelt ze: “Als je nog op vakantie gaat, of straks in de winter lekker bij de haard zit: dan is het echt een aanrader.”

Zachtop lachen door Malou Holshuijsen

Nina Verberne, destijds chef Libelle.nl, nu adjunct bij LINDA.nl herkende wat van zichzelf in de hoofdpersoon, Malou. Vooral hoe ze alles een grap maakte. “Zij ging bijvoorbeeld heel sarcastisch naar de psycholoog. Ik zou waarschijnlijk precies hetzelfde doen: alles om niet tot het probleem te komen”, aldus Nina.

Dezelfde maan door Dorien Dijkhuis

Liselotte Idema, freelance journalist voor onder meer Ouders van Nu, Libelle en FD Persoonlijk: “Het gaat best veel over verdriet en verlies. Maar het is zo liefdevol en licht geschreven dat je daarna niet denkt: wat is het allemaal ellendig”, vertelt ze in de podcast over haar leestip. “Ik vind het altijd heel knap als je zo’n groot thema zo klein, en een beetje als een kunstwerkje, kunt opschrijven.”

De kreeftenvrouwen door Beatrix Gerstberger

Annemarie Maalderink, freelance journalist vanuit Portugal (publiceerde onder meer in Ouders van Nu): “Ik wilde dit boek gewoon niet wegleggen. Het is echt als een Netflix-serie: ik wil weten wat er gebeurt, en het bouwt heel erg op,” vertelt ze in de podcast over de roman over een vrouw die na de dood van haar broer terugkeert naar het eiland van haar jeugd. “Ik ben geen hele literaire lezer, dus het is laagdrempelig.”

Waar de suikerbieten groeien door Esther Sloots

Een roman over een vrouw die ervan wordt beschuldigd haar man te hebben vergiftigd. Nina Juffermans, freelance journalist met een wekelijkse rubriek in Flair en oprichter van een Substack-boekenclub: “Het is haar eerste boek, en ik vind het een heel goed debuut. Het is gebaseerd op een waargebeurd verhaal uit haar familie, en ik vind het heel dapper dat je dat als debuut gebruikt,” zegt ze in aflevering 150. “Ik vloog erdoorheen.”

Zeven brieven door Tina de Bruin

Romy Veul, freelance journalist voor onder meer Psychologie Magazine, Flair en Libelle en oprichter van Vaker Vrolijk: “Het is zo mooi opgeschreven. Je denkt helemaal niet: jeetje, wat een zware kost. Je leest het door haar ogen en je denkt vooral: wat een dapper meisje,” zegt ze in haar tweede aflevering. (Want ja, Romy is twee keer te gast geweest).

Brooklyn Follies door Paul Auster

Mariska Vermeulen, freelance journalist voor onder meer Marie Claire en ELLE: “Ik vind dat hij echt heel mooi schrijft. Als je een beetje verhalend wilt schrijven: lees dan dit voorbeeld, want hij Paul Auster doet dat zo goed”, vertelt ze in de podcast. “Het is heel belangrijk om ook andere perspectieven tot je te nemen. Je ontwikkelt daar een beter wereldbeeld van, en meer inlevingsvermogen.”